สำหรับวัยรุ่น Gen Z แบบผม สิ่งที่โตมาด้วยกันตั้งแต่เด็กคงหนีไม่พ้นแพลตฟอร์มอย่าง YouTube, Facebook, Instagram, TikTok ตอนนั้นดูคลิปจากคนที่ชอบทีไร ก็อยากลุกไปถ่ายเองบ้างทุกที แต่ปัญหาคือ… ผมไม่รู้อะไรเกี่ยวกับการถ่ายวิดีโอเลยสักนิด 555+
จนได้มาเรียนวิชา Vlog Creator นี่แหละที่เปิดโลกเรื่องการทำคอนเทนต์ให้มีคุณภาพขึ้นจริงๆ กับเนื้อหาของ Types of Camera Shots ต่างๆ วันนี้เลยอยากมาแชร์เรื่อง “ขนาดภาพ” ที่ถ้ารู้แล้วเอาไปปรับใช้ จะช่วยให้คลิปของคุณน่าติดตามขึ้นทันที
1. Extreme Long Shot (ELS)
ขนาดภาพที่กว้างที่สุดในลิสต์นี้ กล้องอยู่ห่างจากตัวแบบมาก จนตัวละครหรือวัตถุหลักดูเล็กจิ๋วเมื่อเทียบกับสภาพแวดล้อม พระเอกจริงๆ ของภาพนี้คือฉากหลัง ภูมิประเทศ หรือสถานที่ทั้งหมด
ให้ความรู้สึกกว้างใหญ่ โดดเดี่ยว หรือความยิ่งใหญ่ของสถานที่ มักใช้เปิดเรื่องบอกผู้ชมว่าเหตุการณ์กำลังเกิดที่ไหน หรือใช้เน้นความเล็กจ้อยของมนุษย์เมื่อเทียบกับโลกรอบตัว
2. Long Shot (LS)
เห็นเต็มตัวตั้งแต่หัวจรดเท้า พร้อมสภาพแวดล้อมรอบข้างที่ยังชัดเจนอยู่ ต่างจาก ELS ตรงที่ตัวแบบเริ่มขึ้นแท่นเป็นจุดสนใจหลักแล้ว แต่ยังเหลือพื้นที่ให้เห็นบริบทรอบตัวเยอะอยู่
ใช้บอกความสัมพันธ์ระหว่างตัวละครกับสถานที่หรือตัวละครอื่น เช่น ท่าทาง การเคลื่อนไหวทั้งตัว หรือปฏิสัมพันธ์ในฉาก ให้ความรู้สึกเป็นกลาง เหมาะกับการเล่าว่า “ใครทำอะไรที่ไหน”
3. Medium Shot (MS)
เห็นตัวละครประมาณครึ่งตัว ตั้งแต่เอวขึ้นไป นี่คือขนาดภาพที่เจอบ่อยที่สุดในการสนทนา เพราะเห็นท่าทางลำตัวส่วนบน มือที่ขยับ การกระทำ และสีหน้าที่ชัดเจน
ให้ความรู้สึกเป็นธรรมชาติ ใกล้เคียงกับการสนทนาปกติของมนุษย์ เหมาะกับการเล่าเนื้อหาหรือบทพูดที่อยากให้โฟกัสตัวละคร แต่ยังไม่ต้องลงลึกถึงอารมณ์ขนาดนั้น
4.Medium Close Up (MCU)
เห็นตั้งแต่ช่วงอกหรือไหล่ขึ้นไปถึงศีรษะ ใกล้กว่า Medium Shot แต่ยังไม่ถึงขั้นเห็นแค่หน้าล้วนๆ เริ่มเห็นรายละเอียดสีหน้าชัดขึ้นมาแล้ว
สร้างความรู้สึกใกล้ชิดมากขึ้น เริ่มดึงผู้ชมเข้าไปสนใจอารมณ์และสีหน้าตัวละคร นิยมใช้ในฉากพูดคุยที่อยากเน้นน้ำเสียงและความรู้สึกร่วม โดยไม่ตัดขาดจากบริบทรอบตัวไปเลย
5.Close Up (CU)
โฟกัสที่ใบหน้าเป็นหลัก ตั้งแต่ไหล่ขึ้นไป บางทีถ่ายแค่ช่วงคอถึงปลายผมด้านบนสุด เห็นรายละเอียดสีหน้า สายตา อารมณ์ชัดมาก
ให้ความรู้สึกใกล้ชิดและเข้มข้นทางอารมณ์สุดๆ เป็นขนาดภาพที่ทรงพลังในการสื่อความรู้สึกภายใน เช่น เศร้า โกรธ หรือประหลาดใจ มักใช้ในโมเมนต์สำคัญที่อยากให้คนดูรู้สึกเชื่อมโยงกับตัวละครโดยตรง
6. Big Close Up (BCU)
ขนาดภาพที่ใกล้ที่สุดในลิสต์ ถ่ายเฉพาะส่วนใบหน้า บางทีเห็นแค่ตาถึงปาก หรือรายละเอียดเล็กๆ อย่างดวงตาเพียงอย่างเดียว แทบไม่เห็นส่วนอื่นของร่างกายเลย
ให้ความรู้สึกเข้มข้นสุดขีด กดดัน หรือดราม่าอย่างมาก ใช้เมื่อต้องการเน้นย้ำอารมณ์สุดขั้ว เช่น หวาดกลัว ตึงเครียด หรือช่วงเวลาแห่งการตัดสินใจสำคัญ ผู้ชมจะรู้สึกเหมือนถูกดึงเข้าไปอยู่ในหัวของตัวละครนั้นตรงๆ
ตัวอย่างการนำไปใช้งานจริง
การนำไปใช้งานจริงนั้นโดยปกติเราจะไม่เขียนลงไปในบทหรือสคริปต์ตรงๆ เพราะจะเป็นการบีบบังคับตากล้องหรือผู้กำกับมากเกินไป เรามักจะเขียนเป็นบรรยายแทนแล้วให้ตากล้องหรือผู้กำกับไปตีความเอาเองว่าอยากให้ภาพนั้นออกมามีความรู้สึกอย่างไร
แต่ในการทำคลิปวิดีโอลงสื่อโซเชียลด้วยตัวคนเดียวนั้น หากเราเป็นคนที่รับหน้าที่ทำทั้งหมดในกระบวนการถ่ายทำ (Video Production Process) หรือที่เรียกว่า 3P ได้แก่
- เตรียมงานก่อนถ่าย (Pre-production) วางแผน เขียนบท เลือกสถานที่
- ถ่ายทำจริง (Production) บันทึกภาพและเสียง
- หลังการถ่ายทำ (Post-production) ตัดต่อ ใส่เสียง และทำกราฟิก
เราก็สามารถที่จะเขียนกำกับไว้ได้ว่าแต่ละฉากอยากให้ผู้ชมเห็นขนาดภาพแบบไหนเพื่อเพิ่มความรวดเร็วในขั้นตอนของ Production และ Post-production ยกตัวย่างเช่น
สคริปต์วิดีโอสั้น Valorant Flash Phoenix พอทน Yoru Flash พอเลย
เห้ย เห้ย > เปิดภาพ ELS yuru และ phoenix ยืนคุยกันที่จุดเกิดฝั่งโจมตี
ได้ยินว่าเมื่อกี้ดีดนิ้วแฟลชใส่หน้าเพื่อนยกทีมเลยหรอ > ตัดเข้าภาพ MCU สกิลแฟลชบนมือของ yoru
กะจะช่วยศัตรูหรือไง > INSERT ภาพ MS phoenix ยืนถือสกิลแฟลชของตัวเอง
พ่อคนเก่ง > ตัดเข้าภาพ MCU สกิลแฟลชบนมือของ yoru
ยังดีกว่าแกที่ปาอัดพื้นแล้วเด้งกลับมาเข้าตาตัวเองนะ > ตัดเข้าภาพ MCU สกิลแฟลชบนมือของ phoenix
อันนั้นเขาเรียกโง่ซ้ำซ้อน > INSERT ภาพ MS yoru ยืนถือสกิลแฟลชของตัวเอง
แฟลชของแกนี่ยุ่งยากชะมัด > ตัดเข้าภาพ MS yoru ยืนถือสกิลแฟลชของตัวเอง
ต้องหาเหลี่ยมหากำแพงยืนชิดขอบ > ตัดเข้าภาพ MCU สกิลแฟลชบนมือของ yoru
กว่าจะดีดนิ้วได้ > INSERT ภาพ MS phoenix ยืนถือสกิลแฟลชของตัวเอง
เพื่อนสิ้นชีพหมดแล้วมั้ง > ตัดเข้าภาพ MCU สกิลแฟลชบนมือของ yoru
เขาเรียกว่าใช้สมองคำนวณเว้ย > INSERT ภาพ MS phoenix ยืนถือสกิลแฟลชของตัวเอง
ไม่ใช่เอะอะ ก็ดีดนิ้ว > ตัดเข้าภาพ MCU สกิลแฟลชบนมือของ phoenix
โค้งมั่วๆ > INSERT ภาพ ELS jett กำลังเดินมาจาก b main
รู้จักไหมคนตื่นเรียนอะ > ตัดเข้าภาพ MCU สกิลแฟลชบนมือของ phoenix
ดีดนิ้วดังเปรี้ยงขนาดนั้น > INSERT ภาพ FPS jett ELS เห็น yoru และ phoenix กำลังยืนคุยกัน
ใครเขาจะโง่ยืนมอง > ตัดเข้าภาพ MCU สกิลแฟลชบนมือของ yoru
เขาหันหลังหลบกันหมดแล้ว > INSERT ภาพ MS yoru ยืนถือสกิลแฟลชของตัวเอง
เกมเมอร์เขามีหูฟังเว้ย > ตัดเข้าภาพ MCU สกิลแฟลชบนมือของ yoru
ไอเสียงลูกบอลเด้งดึ๋ง > INSERT ภาพ MS phoenix ยืนถือสกิลแฟลชของตัวเอง
กระทบกำแพงก็ดังพอๆ กันแหละ > ตัดเข้าภาพ MCU สกิลแฟลชบนมือของ phoenix
ศัตรูรู้ตัวตั้งแต่แกง้างมือปาแล้ว > INSERT ภาพ FPS jett ELS เห็น yoru และ phoenix กำลังยืนคุยกัน
ง้างมือปาแล้วยังมาทำเป็นเนียนเดินหลอกเป็นตัวปลอมอีก > ตัดเข้าภาพ MCU สกิลแฟลชบนมือของ phoenix
แฟลชสั้นจุ้ดจู๋ๆ แบบนั้นต้องเอาตัวเข้าไปแลกถึงจะโดน > ตัดเข้าภาพ MCU สกิลแฟลชบนมือของ yoru
โผล่ไปให้เขายิงฟรี > INSERT ภาพ MS yoru ยืนถือสกิลแฟลชของตัวเอง
ภาระเพื่อนชัดๆ > ตัดเข้าภาพ MCU สกิลแฟลชบนมือของ yoru
หนอยแน่แกนั่นแหละภาระเพื่อน > ตัดเข้าภาพ MCU สกิลแฟลชบนมือของ phoenix
แกนั่นแหละ > ตัดเข้าภาพ MCU สกิลแฟลชบนมือของ yoru
แกนั่นแหละ > ตัดเข้าภาพ MCU สกิลแฟลชบนมือของ phoenix
แกนั่นแหละ > ตัดเข้าภาพ MCU สกิลแฟลชบนมือของ yoru
แกนั่นแหละ > ตัดเข้าภาพ MCU สกิลแฟลชบนมือของ phoenix
นอกจากคำศัพท์ที่ใช้ในในเรียกชื่อ Types of Camera Shots ต่างๆ แล้ว คำศัพท์ที่เกี่ยวกับกระบวนการ Post-production ก็สามารถนำมาเขียนร่วมกันได้ (ไว้เราจะมาพูดถึงคำศัพท์ในวงการอื่นๆ กันอีกทีนะครับ)
จะเห็นได้ว่าเมื่อเราต้องทำกระบวนการถ่ายทำทั้ง 3 กระบวนการด้วยตัวคนเดียวเราสามารถเขียนรายละเอียดในแต่ละ Scene ที่ชัดเจนมากๆ เข้าไปได้
นี่ยังไม่รวมเสียง Sound Effect (SFX) เข้าไปนะครับ เพราะส่วนตัวตัวผมเองชอบไปทำในกระบวนการ Post-production มากกว่า แต่ถ้าใครจะเขียนใส่ไปในสคริปต์เลยก็ได้นะครับ
บทสรุป
หัวใจสำคัญไม่ได้อยู่ที่ท่องจำนิยามให้ขึ้นใจ แต่อยู่ที่การเลือกขนาดภาพให้เหมาะกับจังหวะของเรื่อง แล้วสลับขนาดภาพอย่างมีจังหวะ ตัวอย่างใน Blog นี้ผมยกตัวอย่างถ่ายภาพคนหรือตัวละครเป็นหลัก
ซึ่งจริงๆ แล้วขนาดภาพทั้ง 6 แบบเอาไปใช้กับ ตัวแบบ อื่นได้หมดเลยครับ ไม่ว่าจะเป็นสิ่งมีชีวิต หรือ ไม่มีชีวิตก็ตาม อย่างที่เห็นว่าผมนำมาใช้กับเกม Valorant ด้วยการทำงานงานร่วมกับ Ai ในการใช้ชื่อเรียก Shot ต่างๆ มาเป็น Prompt Generate Video ได้อีกด้วย
หวังว่า Blog นี้จะเป็นประโยชน์กับทุกคนที่อยากเริ่มเป็นคอนเทนต์ครีเอเตอร์นะครับ รู้มุมกล้องแล้วอยากมองหาวิธีการเล่าเรื่องอ่าน Blog นี้ต่อได้เลย 9 เทคนิคการมองหาเรื่องเล่า (Storytelling) สำหรับการทำคอนเทนต์